Bir İnsanda Büyü Olup Olmadığını Nasıl Anlarız?

Bu Sayfaya Kendin İçin Değil, Bir Başkası İçin Geldin

Kimi düşünerek açtın bu sayfayı? Oğlunu mu? Eşini mi? Yıllardır tanıdığın, ama bir süredir tanıyamadığın bir kardeşi mi?

Buraya kendi hâlini sormaya gelmedin, bir başkası için geldin. Bu daha zor bir yerdir. Kendi üzerindeki ağırlığı taşıyan insan hiç değilse ne hissettiğini bilir. Sen onu bilmiyorsun, çoğu zaman soramıyorsun da; çünkü sorduğunda aldığın cevap hep aynı oluyor: "bir şeyim yok."

Elinde yalnızca dışarıdan görünen var. Bir bakış. Açılmayan bir telefon. Sofraya oturmayan biri. Zor olan da bu zaten: kendi acını tarif edebilirsin, başkasınınkini ancak tahmin edersin.

Bir de şu var: o kişi senden yardım istemedi. Sen kendi kararınla buradasın ve bu yükü şimdilik tek başına taşıyorsun.

Bana yıllardır yazanların çoğu da tam bu hâldedir. Kendisi için yazan az, yakını için yazan çok.

Başkasındaki Ağırlığı Anlamak, Kendindekini Anlamaktan Zordur

Kendi üzerine bakan insanın elinde bir şey vardır: hissettiği şey. Uykuya dalarken duyduğu çatırtı, göğsündeki sıkışma, gece yalnız kalınca artan huzursuzluk. Üzerimde büyü var mı diye soran biri bu iç işaretleri sayabilir. Sen sayamazsın. Sen yalnızca dışarı vuranı görürsün, o da içeriyi her zaman doğru anlatmaz.

Sana bir şey sorayım.

Şu son dönemde o kişiye "ne oldu sana" diye kaç kere sordun ve kaç kere "hiçbir şey" cevabını aldın? Dışarıdan bakmanın zorluğu tam orada başlar. Cevap sende değil, onda; o da anlatmıyor.

Bir zorluk daha var, bunu genelde kimse söylemez: sen tarafsız bir gözlemci değilsin, korkuyorsun. Korkan göz gördüğü her şeyi korktuğu şeye benzetir. Aynı davranışı iki ayrı insan izler; biri "yorgun" der, öteki "üzerinde bir şey var" der.

Ve şunu baştan söylemem gerekiyor. Bir insanın huyunun ve uykusunun böyle değişmesinin en sık sebebi büyü değildir. Depresyon böyle değiştirir. Kaygı bozukluğu böyle değiştirir. Madde kullanımı, uzun süren uykusuzluk ve yeni başlayan bir psikiyatrik tablo da böyle değiştirir. Anksiyete ve depresyonun manevi tarafını ayrıca yazdım; ama sıra hiçbir vakada değişmez: önce hekim, sonra bizim baktığımız katman.

Dışarıdan Görünen İlk Şey Belirti Değil, Huydaki Kırılmadır

Belirti listeleri kendi üzerine bakan için yazılır. Dışarıdan bakarken işine yarayacak olan liste değil, takvimdir. Yani tek bir soru: bu insan tam olarak ne zaman değişti?

Şöyle diyeyim: tek tek belirti saymak burada pek işe yaramaz, aslında daha doğrusu yanıltır. Çünkü saydığın her belirtinin tek başına sıradan bir açıklaması vardır. Anlamlı olan, birkaçının aynı dönemde birden ortaya çıkmasıdır. (Büyü belirtilerini tek tek orada yazdım; buradaki mesele, aynı belirtilerin dışarıdan nasıl göründüğü.)

Dışarıdan bakan birinin gerçekten fark edebileceği değişimler şunlardır:

• Değişimin başladığı belli bir tarih vardır: bir kavga, bir düğün, bozulan bir ortaklık.
• Uyku düzeni tersine döner: gece ayakta kalır, sabah dayak yemiş gibi yorgun kalkar.
• İbadete karşı bir soğukluk gelir: namaza duramaz, Kur'an'ı eline alınca uykusu bastırır.
• Duygusu tek yere saplanır: her konuşma öfkeye ya da ağlamaya çıkar.
• Ev halkının huzuru toptan bozulur: yalnız o değil, evdeki herkes gerilir.
• Toparlar gibi olur, sonra aynı yere düşer: iyi giden bir dönem, ardından baştan başlama.

Bir de bunların hangi sırayla geldiğine bak. Çoğu vakada önce uyku bozulur, sonra huy değişir, en son ev halkıyla arası açılır. Sıra bunun tersine işliyorsa aklına önce başka sebepler gelsin.

Bu maddelerin birkaçı bir arada duruyorsa tablo ciddidir. Ama "ciddidir" demek "büyüdür" demek değildir. Bu ikisinin arasındaki mesafeyi koru; en çok orada hata yapılır. Ben bir vakaya bakarken de o mesafeyi koruyarak bakarım.

Değişim En Net, Onun En Yakınıyla Arasında Görünür

Şuna dikkat et: değişim herkese karşı değil, belli kişilere karşıdır.

Çoğu vakada tabloyu ayıran işaret budur. İş yerinde güler yüzlü olan, arkadaş meclisinde eskisi gibi konuşan insan, kapıdan içeri girince başkasına dönüşür. Anasına bakarken içi daralır. Eşinin sesini duyunca gerilir. Kendisinin de izah edemediği bir soğukluk vardır; sorarsan "bilmiyorum, öyle işte" der.

Kavgaların şekli de değişir. Yıllardır konuşulmayan bir mesele birdenbire açılır, her tartışma aynı cümlede düğümlenir, barışma uzun sürmez. Karı koca arasındaki bu ani ve sebepsiz kopuş, ayrılık büyüsü belirtileri arasında bana en çok sorulanıdır.

Bazen de tersi olur: yıllardır arası iyi olmayan biriyle birden yakınlaşır, kendi ev halkından uzaklaşır.

Çocuğun için bakıyorsan işaret biraz başka türlü görünür. Eve girer girmez odasına kapanma, gece boyu ayakta kalıp sabah okula kalkamama, sana bakmadan konuşma. Bunların hepsinin ergenlikte de sıradan bir açıklaması var; ayıran şey yine tarihtir. Bir hafta içinde başlayan değişimle aylara yayılan değişim aynı şey değildir.

Yine de bir insanın soğuması tek başına hiçbir şeyi ispat etmez. İnsan yorulur, insan küser, insanın anlatmadığı bir derdi olur. Bakılan şey soğukluğun kendisi değil; ne zaman ve kime karşı başladığıdır.

"Sende Büyü Var" Demek Onu Sana Karşı Kapatır

Bunu yapma. Öğrendiğini hemen onun yüzüne söylemek, elindeki tek şeyi harcamak olur: yakınlığını.

Sebebi basit. Kendini zaten iyi hissetmeyen bir insana "sende büyü var" demek ona iki şeyi birden yükler: hasta olduğunu ve bunun kendi elinde olmadığını. Çoğu insan buna kapanarak cevap verir. Kimi alay eder, kimi öfkelenir, kimi de inanır ve daha kötü olur; çünkü artık başına gelen her aksiliği o cümleyle açıklar.

Bir şey daha var. Sen onda büyü olduğunu bilmiyorsun, bir yazı da bunu senin adına bilemez. Belirtiler varsa tablo bakılmayı hak eder, o kadar. "Kesin sende büyü var" diyen kişi sana bilgi değil korku veriyordur.

Onun yerine kapıyı açık tut. "Son zamanlarda kendinde değilsin, ben yanındayım" cümlesi, "sende büyü var" cümlesinden çok daha uzağa gider. Kapı açık kaldığı sürece o kapıdan bir gün geçilir.

Elin Boş Değil: Bulunduğun Yerden Yapılabilecekler Var

Onun yerine karar veremezsin, doğru. Ama elin boş da değil.

Önce bir kayıt tut. Değişimin başladığı ayı, ağırlaştığı haftaları, o dönemde ailede ne olup bittiğini bir yere yaz. Teşhiste en çok işe yarayan şey uzun bir belirti listesi değil, işte bu takvimdir.

Sonra hekimin sırasını kapatma. Konmuş bir teşhisi ve kullandığı bir ilacı varsa o ilaca dokunma; kimsenin ilacını kestirme. Otizm ve MS tıbbın işidir, orada manevi sebep aranmaz. Şizofreni, psikoz, bipolar ve sara ise iki türlüdür: bir kısmı tıbbîdir ve doktoruyla yürür, bir kısmının altında başka bir katman vardır. İkisi birbirine karıştırılmaz, ayırt edilir. Hangisi olduğunu da bu yazı değil, usûlünce yapılan bir bakım gösterir.

Bir de kendi okumanı sürdür. Büyüden ve nazardan korunmak için Âyetel Kürsî ile Felak ve Nas sûrelerini kendine oku, ona da dua et. Dua istemektir; kimsenin üzerinde bir tasarruf değildir.

Ve şuna dikkat et: haberi olmadan onun üzerine bir iş yaptırma. "Sen hiçbir şey söyleme, biz arkadan hallederiz" diyen kapıdan uzak dur.

Sabrı da hesaba kat. Bu tablolar tek bir konuşmayla dönmez; sen yanında durdukça döner. Kendi hâlini de ihmal etme; bir yakınını aylarca izleyen insanın uykusu da bozulur, sen ayakta kalmazsan ona faydan azalır.

Emin Olmanın Tek Yolu Ehline Danışmaktır

Buraya kadar okuduğun her şey, ortada bakılmaya değer bir tablo olup olmadığını görmen içindi. Kesin cevap değil.

Kesin cevap ehlinin usûlünce baktığı yerde çıkar: büyü mü, nazar mı, musallat mı, yoksa doktorun işi mi. Bunu bir yazıdan, bir listeden ya da bir videodan öğrenemezsin.

Kime danışacağını seçerken de acele etme. Gerçek hocayı sahtesinden ayıran işaretleri ana sayfada madde madde yazdım; okumadan hiçbir kapıyı çalma. Netice Allah'tandır.