İş Yerine, Dükkâna ve Bozuk Paraya Yapılan Büyü: Nasıl Anlaşılır?
Önce Defter: Boş Dükkânın Çoğu Rakamla Açıklanır
Bana yazan esnafın bir kısmı dükkânı şöyle anlatıyor: kepenk her sabah açılıyor, vitrinin önünden insan geçiyor, içeri giren yok. Sonra hep aynı cümle geliyor: “Hocam, rakip mi yaptırdı?”
Bu sayfada nasıl yapıldığını bulamazsın. İki soruya cevap var: bu iş nedir, dükkân sahibi ne yapar. İkisine geçmeden en sıkıcı yerden başlıyorum, çünkü boşalan dükkânın çoğu defterde yazılıdır.
Kira yükseldiyse, sokağın yönü değiştiyse, yan tarafa büyük bir mağaza ya da otopark açıldıysa, müşterin telefondan sipariş vermeye alıştıysa, sezon döndüyse dükkân boşalır. Hiçbiri büyü değildir ve hepsi kâğıt üstünde görülür. Son altı ayın günlük ciro çizgisine bak. Yavaş yavaş iniyorsa piyasadır; bir günde kırılıp aynı seviyede kalıyorsa bir tarih var demektir ve o tarihi yazmak bana lazım. Ortakla hesap ya da çalışanla güven meselesi de önce muhasebeciye ve ortağa sorulur. Rızıkta aynı eleme sırasını rızık büyüsü belirtileri yazısında da anlattım.
Bir de şunu hatırlat kendine: yeni açılan bir dükkânın ilk aylarının boş geçmesi olağandır. Müşteri alışkanlığını bir günde değiştirmez. Açılışın üzerinden üç ay geçmediyse bunu büyüye yorma; hesap tutmaya, vitrini ve fiyatı gözden geçirmeye bak.
İş Yerine Büyü Dedikleri Şey: Ayrı Bir Tür Değil, Anlatılan Sahnenin Adı
Halk dilinde “iş yerine büyü”, “dükkâna yapılan büyü” ya da “bozuk para büyüsü” denir. Bunlar ayrı türler değil, büyünün anlatıldığı sahnenin adlarıdır. Dükkâna bırakıldığı söylenen bir para ya da nesne, iş açılmasın diye yapıldığı iddia edilen bir okuma: hepsi aynı şeyin farklı hikâyesi. Nasıl yapıldığını anlatmam; anlatsam bu sayfa bir tarife döner.
Hükmü ise tek cümledir. Yaptıran, bir esnafı batırarak kendi kazancını kurmaya çalışır; yapan, iş yürütmek için cinlerden ve Allah'tan başkasından medet umar. Büyü haramdır, o medet de haramdır. Büyünün ne olduğunu ve nasıl iz bıraktığını büyü belirtileri yazısında anlattım.
Bu işin en kolay satış cümlesi de burada yatıyor: esnafa “senin işin kapatılmış” demek. İşi kötü giden birinin en çok duymak istediği şey bir suçlu olduğundan, korkutarak kapı kapı gezdirmek ya da tek seferde para çekmek bu korkunun üstünden yürür. Biz o yolu açmıyoruz: ücret tektir, ana sayfada açıkça yazılıdır.
Zararı da Hayrı da Elinde Tutan Allah'tır
Dükkân sahibini en çok yoran cümle “bir şey yapılmış, artık bitti” cümlesidir. Yûnus sûresi buna cevap verir:
Eğer Allah sana herhangi bir zarar verecek olursa, bil ki onu, O'ndan başka giderebilecek yoktur. Eğer sana bir hayır dilerse, O'nun lütfunu engelleyebilecek de yoktur. O bunu kullarından dilediğine eriştirir. O, çok bağışlayıcıdır, çok merhamet edicidir. (Yûnus sûresi, 10/107)
Âyet iki şeyi birlikte söyler: zararı giderecek olan yalnız Allah'tır, O'nun hayrını engelleyecek de kimse yoktur. Yani bir büyü varsa bile işin sahibi O'dur. Biz sebebe sarılırız: kepenki açarız, hesabı tutarız, dua ederiz, gerekiyorsa bakım yaptırırız. Büyü bir sebep olabilir, ama hükmü sebebin değil, Allah'ındır.
Dükkânda Anlatılan Belirtiler ve Önce Elenecek Sebepler
Aşağıdaki tablo bir teşhis listesi değil; hangi şeyin önce hangi kapıdan geçeceğini gösteriyor.
| Dükkânda gördüğün | Önce sorulacak sıradan sebep | Ne zaman yazmalı |
|---|---|---|
| İçeri bakıp girmeden dönen müşteri | Vitrin, fiyat, tabela, sokağın yönü | Hiçbir şey değişmediği halde aylardır sürüyorsa |
| Ortaklar ya da çalışanlar arasında sebepsiz kavga | Para paylaşımı, iş bölümü, yorgunluk | Kavga dükkâna girince başlayıp çıkınca bitiyorsa |
| Dükkânda sıkılmak, uyku basmak, ağırlık | Havasızlık, uykusuzluk, tansiyon | Başka yerde geçip yalnız orada geri geliyorsa |
| Kasadan ya da maldan açıklanamayan kayıp, sık bozulan cihaz | Sayım hatası, bakım, elektrik tesisatı | Hesap ve usta kapısı temiz çıktıysa |
Bu tabloyu bir muhasebeci ya da usta gibi okumuyorum. Yazıdan, dükkâna bakmadan bunu kesin söylemek mümkün değil, tahmin de etmem.
Sana bir şey sorayım: dükkânı açtığın ilk yıl da böyle miydi? Tablo bir tarihle başladıysa (bir ortak ayrıldı, yer değişti, bir eşya geldi) o tarihi yaz. En çok işe yarayan şey odur. Dükkânını ya da şubeni değiştirdiysen bir şey daha ayırt edici olur: aynı tablo yeni yerde de başladıysa mesele yer olmayabilir, seni takip ediyor olabilir; yeni yerde düzeldiyse bu çoğu zaman kira, çevre ve müşteri meselesidir. Ağırlık, uyku bastırması ya da çarpıntı sende başladıysa önce hekim; ilacını kendi başına bırakma, azaltma ya da erteleme, göğüs ağrısı ya da nefes darlığı varsa 112'yi ara. Ağırlığın yerden mi, senden mi geldiğini eve ve iş yerine girince içinin daralması yazısında ayırdım, görünür olmanın ardından gelen tıkanmayı da işyerinde nazar yazısında.
Dükkânda Bir Şey Bulursan
Dükkânda ya da kapıda sana ait olmayan bir şey bulduysan, onunla ne yapılacağına tek başına karar verme:
- Yakma.
- Gömme.
- Başkasına verme. Bunu en çok “şuna göster” diye kapı kapı dolaşanlar yapıyor ve her seferinde bakım geç kalıyor.
Fotoğrafını çekip yaz. Kimin yaptığını tahmin etmem, kimseyi isimle suçlamam. Komşu esnafın ya da eski ortağın kapısına gitme: kanıtsız suçlamak başlı başına bir günah ve işi büyütür. Büyü bozarız, karşı büyü yapmayız; sırayı büyü nasıl bozulur, farkı büyü bozdurmak günah mı yazısında yazdım. Adını ve annenin adını alırım, bakarım ve üç cevaptan birini açıkça söylerim: bir şey yok, önce hekim ya da bakım gerekiyor. Ücret tektir, ana sayfada açıkça yazılıdır.
Kendi Başına Yapılacak Tek Şey
Dükkânı açarken abdestli olarak Âyetel Kürsî, İhlâs, Felak ve Nâs'ı oku. Bu korunmadır, bakımın yerini tutmaz. Tuz, tütsü, köşeye asılan bir şey ve “rızkı açar” diye satılan her ürün bu listenin dışındadır.
Karşı Kıyıda Kepenk: Sabah İçin Sıkılmadan Açmak
Karşı kıyıdaki esnaf kepenki sabah içi sıkılmadan açıyor. İçeri giren müşteriyi hesaplamıyor, karşılıyor. Kasayı sayarken rakibinin adını geçirmiyor. Ezanda kepenki indirip namaza gidebiliyor, döndüğünde dükkân aynı dükkân. Kazancı helâl ve yeterli, kalbi rahat; en üst basamak huzurdur ve engelsiz ibadettir.
Bir sezon daha “rakip mi yaptırdı” diye kasaya bakmak da bir seçimdir. Sebebe sarılırız, şifayı veren Allah'tır. Yaz, birlikte bakalım. Netice Allah'tandır.
Sıkça Sorulan Sorular
İş yerine büyü yapıldığı nasıl anlaşılır?
Tek bir işaretle anlaşılmaz. Önce defter, kira, piyasa ve ortak ilişkileri elenir. Sıradan sebep bulunmuyor ve tablo bir tarihle birlikte aylardır sürüyorsa yaz, birlikte bakalım. Bunu görmeden kesin söylemek mümkün değil.
Dükkâna büyü yapılırsa iş batar mı?
Büyü bir sebep olabilir ama tek sebep değildir; batışın çoğunun cevabı defterde ve piyasadadır. Zararı da hayrı da elinde tutan Allah'tır. Netice Allah'tandır.
Bozuk para büyüsü nedir?
Dükkâna ya da kapıya bırakıldığı anlatılan bir para üzerinden anlatılan büyünün halk dilindeki adıdır; ayrı bir tür değildir. Nasıl yapıldığı anlatılmaz. Hükmü: büyü de cinden medet ummak da haramdır.
Dükkânda bir şey bulursam ne yapmalıyım?
Tek başına karar verme: yakma, gömme, başkasına verme. Fotoğrafını çekip yaz. Kendi başına yapılacak tek şey abdestli Âyetel Kürsî, İhlâs, Felak ve Nâs okumaktır; bu korunmadır, bakımın yerini tutmaz.
Rakibimin büyü yaptırdığını düşünüyorum, onunla konuşmalı mıyım?
Hayır. Kanıtsız suçlamak günahtır ve işi büyütür. Kimin yaptığını tahmin etmem, kimseyi isimle suçlamam. Gördüğünü, bulduğunu ve başladığı tarihi yaz; neye baktığımı açıkça söylerim.