Nazar İshal Yapar mı?
Nazar İshal Yapar mı? Yapabilir, Ama Sıra Tahlilden Başlar
Soru bana çoğu zaman şöyle geliyor: Hocam, ne zaman bir davete gitsem, biraz göz önüne çıksam, ertesi sabah bağırsaklarım bozuluyor. Bu nazar olabilir mi?
Olabilir. Nazarın bıraktığı ağırlık sindirimde erken görünür ve ishal de bu tabloda anlatılan şikâyetlerden biridir. Ama cevabın devamını yazmadan önce sırayı söylemem gerekiyor, çünkü ishal bekletilecek bir şikâyet değil.
Tekrarlayan ishalin bilinen ve çoğu tedavi edilebilen tıbbi sebepleri var: mikrobik ya da parazitik enfeksiyon, huzursuz bağırsak sendromu, çölyak, laktoz gibi gıda intoleransları, fazla çalışan tiroid, bazı ilaçların yan etkisi. Bunlar dışkı tahlili, kan tahlili ve gerekirse kolonoskopiyle ayrılır. Hangisi olduğuna ben karar vermem, hekim verir.
Doktora giderken elin boş olmasın. Birkaç hafta boyunca ishalin hangi gün geldiğini, ne yediğini, o gün nerede olduğunu ve kaç gün sürdüğünü bir deftere yaz. Bu küçük not hekimin işini kolaylaştırır. Aşağıda anlatacağım ayrım için de sana lazım olacak, çünkü tarih tutmayan insan deseni göremez.
Dışkıda kan ya da siyah renk, ateş, istemeden verilen kilo, seni gece uykudan kaldıran ishal ya da susuz kalma belirtisi varsa bugün doktora git. Doktorunun verdiği tedaviyi bırakma, azaltma, erteleme.
Stres İshali Olaydan Önce Gelir, Nazar Şüphesi Olaydan Sonra
Nazarın sindirime nasıl ulaştığını nazar mideye vurur mu yazısında anlattım, burada tekrar etmeyeceğim. Bağırsak için eklemem gereken bir ayrım var ve pratikte en çok işe yarayan ölçü bu oldu.
Kaygı bağırsağı gerçekten çalıştırır. Sınavdan, mülakattan, uçağa binmeden önce tuvalete koşan insanı hepimiz tanırız. Bu tıbbın bilinen bir konusudur ve arkasında manevi bir sebep aramayı gerektirmez.
Dikkat edersen o ishal olaydan önce gelir. Beden korktuğu şeye hazırlanır, olay bitince sakinleşir.
Nazar şüphesiyle bana anlatılan tabloda sıra ters işliyor. Kişi o gün rahattır. Düğün güzel geçmiş, bebeği herkes sevmiş, terfi haberi paylaşılmıştır. İshal ertesi sabah başlar, bir iki gün sürer, sonra bir sonraki kalabalıkta tekrar eder. Korkunun değil, görülmenin peşinden gelir.
Şunu da ekleyeyim: bu tabloda kişi olaydan önce hiçbir gerginlik hatırlamaz. Hatta davete istekle gitmiştir. O yüzden sevinciyle ertesi günkü rahatsızlığını yan yana koymak aklına gelmez, ta ki defterdeki tarihler aynı şeyi üçüncü kez söyleyene kadar.
(Eskiden bir bebeği seven büyük, sevdiği anda maşallah demeyi unutmazdı; biri unutursa yanındaki hemen hatırlatırdı. Bu âdetin azalması bana hep bir eksiklik gibi gelir, konumuzla ilgisi olmasa da.)
Bir de şuna bakılır: evde başkası da aynı günlerde ishal olduysa önce ortak bir gıda, su ya da bulaşma aranır. Aynı sofradaki üç kişide birden çıkan ishal çoğu zaman mikroptur, nazar değil.
Çocukta İshal Varsa Önce Su Kaybına Bakılır
Bu başlığı kısa tutuyorum, çünkü söylenecek tek şey var. Küçük bir çocukta ya da yaşlı birinde ağız kuruluğu, idrarın azalması, gözlerin çökmesi, alışılmadık bir uyuşukluk varsa nazarı düşünme, doktora git. Sonrasını çocuklarda nazar belirtileri yazısında konuşuruz.
Tahliller Temizse Hangi Desen Bakımı Anlamlı Kılar?
Diyelim ki dışkı tahlilin temiz, kan değerlerin normal, doktorunun önerdiklerini yaptın ve düzen yine de oturmuyor. Çoğu vakada manevi tarafı düşündüren işaretler birlikte gelir:
- İshal belli bir olayın, bir övgünün ya da kalabalığın ertesi günü başlıyor.
- Beslenmeyi düzeltmek sonucu değiştirmiyor.
- Aynı günlerde uyku bozuluyor, ensede bir ağırlık oturuyor, içinden hiçbir şey yapmak gelmiyor; yani şikâyet tek başına değil kümeyle geliyor ve bu küme haftalar içinde aynı sırayla tekrar ediyor.
Bu işaretlerin genel haritası nazar belirtileri yazısında, bedende nasıl dağıldığı nazar nereye vurur yazısında duruyor. Ama bir sayfa senin yerine hüküm veremez. Bunu uzaktan kesin söylemek mümkün değil. Kendi durumunu ilk kez tartıyorsan üzerimde nazar var mı yazısındaki sorularla başlamak işini kolaylaştırır.
Ben önce teşhise bakarım. Adını ve annenin adını alır, herhangi bir işlem konuşulmadan ne olduğunu söylerim: nazar mı, başka bir şey mi, yoksa hiçbir şey mi. Nazarsa o ağırlığı yalnızca Kur'an ve dua ile, Allah'ın izniyle üzerinden almaya çalışırım.
Bir şey çıkmazsa yok derim; olmayanı var göstermek bu kapının işi değil, ve tahlili temiz çıkmış bir insanı bir de böyle bir yükle eve göndermek hiç değil. Nasıl ilerlediğini nazar nasıl bozulur yazısında yazdım. Sen de her gün Kalem sûresinin 51 ve 52. âyetlerini, Âyetel Kürsî'yi, Felak ve Nâs sûrelerini okuyabilirsin.
Tek bir ücret var, ilk görüşmede net söylenir. Doktorunla devam et. Netice Allah'tandır. Yaz, birlikte bakalım.
Sıkça Sorulan Sorular
Nazar ishal yapar mı?
Yapabilir. Nazarın bıraktığı ağırlık sindirimde erken görünür ve ishal bu tabloda anlatılan şikâyetlerden biridir. Ama tekrarlayan ishalin enfeksiyon, huzursuz bağırsak sendromu, çölyak, gıda intoleransı ve tiroid gibi yaygın tıbbi sebepleri var. Bu yüzden sıra değişmez: önce hekim ve tahlil. Tahliller temiz çıkar ve ishal belli olayların ertesi günü tekrar ediyorsa manevi tarafa bakılır.
Nazar mide bulantısı yapar mı?
Yapabilir. Belli bir yemeğe bağlanamayan, gelip giden, sabahları belirginleşen hafif bir bulantı nazar şüphesiyle sık anlatılan bir tarif. Ama bulantının gastrit, reflü ve gebelik gibi çok yaygın sebepleri var, önce bunlar elenir. Bulantı ve şişkinliğin nasıl ayrıldığını mide yazısında ayrıca açtım; bağırsaktaki ölçü ise şikâyetin olaydan önce mi sonra mı geldiğidir.
Stres ishali ile nazardan gelen ishal nasıl ayrılır?
En işe yarayan soru zamanlamadır. Kaygıya bağlı ishal olaydan önce gelir: sınavdan, mülakattan, yolculuktan önce başlar ve olay bitince sakinleşir. Nazar şüphesiyle anlatılan tabloda ise kişi o gün rahattır, ishal güzel geçen bir davetin ya da bir övgünün ertesi sabahı başlar ve benzer olaylarda tekrar eder. Yine de bu bir ölçüdür, hüküm değildir; tahlil yapılmadan hiçbir ayrım konuşulmaz.
Tahlillerim temiz çıktı ama ishal geçmiyor. Ne yapmalıyım?
Önce doktorunu dinle. İstediği tetkikleri eksiksiz yaptır, verdiği tedaviyi bırakma, beslenme önerilerini uygula. Temiz tahlil şikâyetinin uydurma olduğunu göstermez. Bunlar yapıldıktan sonra ishal belli olayların ardından tekrar ediyor, yanında uyku ve moral de aynı günlerde bozuluyorsa manevi tarafa bakmanın sırası gelmiştir. Adın ve annenin adıyla bakılır, ne varsa söylenir, yoksa yok denir.
Bebeğim çok sevildikten sonra ishal oldu. Nazar mı?
Önce bebeğin su kaybına bak. Ağız kuruluğu, bezin az ıslanması, gözlerde çökme, alışılmadık uyuşukluk ya da ateş varsa beklemeden doktora git; küçük çocukta ishal hızla tehlikeli hâle gelebilir. Doktor gerekeni yaptıktan sonra, aynı tablo bebek göz önüne çıktığı günlerin ardından tekrar ediyorsa konuşuruz. Bu arada Felak ve Nâs sûrelerini okuyabilir, sevenlere maşallah demeyi hatırlatabilirsin.