Büyü Gerçek mi, Büyü Nedir ve Kur'an Bu Konuda Ne Der?
Evet, Gerçek: Kur'an Sihri Hem Anar Hem Sınırlar
Bana yazanların bir kısmı soruyu şöyle açar: “Hocam, büyü diye bir şey gerçekten var mı, yoksa hepsi korkudan mı ibaret?” Aynı kişi birkaç satır sonra kendi tablosunu anlatır ve yine aynı soruya döner. Bu bir merak sorusu değildir; kişi kendi şüphesini ciddiye alıp almayacağına karar vermeye çalışıyordur.
Cevap evet. Büyüyü baştan inkâr etmek Kur'an'ın kendi anlatımıyla çelişir. Bakara sûresinin 102. âyeti, insanların sihirden kişi ile eşinin arasını ayıran şeyi öğrendiğini anlatır ve bunun da Allah'ın izni olmadan kimseye zarar veremeyeceğini bildirir (Bakara sûresi, 2/102). Aynı âyet sihir öğrenmeyi bir imtihan ve küfre açılan bir kapı olarak da anar. Buhârî ve Müslim'in Âişe'den rivayet ettiği hadiste Efendimiz'e de büyü yapıldığı anlatılır; Allah ona büyünün yerini bildirmiş, büyü çıkarılmıştır.
Aynı Kur'an büyünün sonunu da haber verir. Yûnus sûresi, sihirbazlarla karşılaşan Mûsâ'nın sözünü şöyle aktarır:
Sihirbazlar atacaklarını atınca Mûsâ dedi ki: “Sizin bu yaptığınız sihirdir. Allah onu elbette boşa çıkaracaktır. Çünkü Allah bozguncuların işini düzeltmez. Suçluların hoşuna gitmese de, Allah hakkı sözleriyle gerçekleştirecektir.” (Yûnus sûresi, 10/81-82)
Yani gerçek olan şey bir sebeptir, sonucu yaratan değildir. Yazının geri kalanı bu ayrımın üstüne kurulu.
Büyü Çeşitleri Adından Değil Etkisinden Okunur
“Büyü çeşitleri” diye aranan şeyin cevabı bir sınıflandırma listesi değildir. Kaşık, anahtar, akrep, kara, beyaz gibi adlar halk dilinin ya da büyü satanın verdiği etiketlerdir; büyünün ayrı birer türünü göstermez. Bende işe yarayan ayrım hedefe göredir, çünkü büyü bir insanın hayatının neresine yöneldiyse tablo orada görünür:
| Hedef | Nasıl görünür | Ayrıntısı |
|---|---|---|
| İlişki | Sebepsiz soğuma, kopma, bitmeyen kavga | Ayrılık büyüsü belirtileri |
| Rızık ve iş | Emekle orantısız tıkanma | Rızık büyüsü belirtileri |
| Beden | Hekimde karşılığı çıkmayan ağrı ve bulantı | Hastalık büyüsü belirtileri |
| Uyku ve ev | Aynı saatte uyanma, evde çöken ağırlık, ibadete direnç; bu sonuncusu her tabloda olmaz | Büyü belirtileri |
(Sihir kelimesi Arapçada gizli ve ince gelen işi de anlatır; seher vaktinin adıyla aynı kökten gelir.) Bu yüzden büyüyü nesnesinden değil, tablonun nerede tıkandığından tanırız. Kara ve beyaz ayrımı da aynı türden bir etikettir; büyü yapmak da yaptırmak da baştan sona haramdır.
Büyü Ne Yapabilir, Ne Yapamaz?
Büyü bir sebeptir. Sebebin gücü Allah'ın izniyle vardır; Bakara 102'deki “Allah'ın izni olmadıkça” kaydı tam burada durur. Cüz'î irade ve küllî irade ayrımı da aynı şeyi söyler: kul sebebi kullanır ya da kullanmaz, sonucu ve ne kadar süreceğini Allah yaratır. Bu yüzden büyüden korkan kişinin korkusu da büyüyü satan kişinin iddiası da gerçeğin fazlasıdır.
Etkinin biçimi için de Kur'an bir ölçü verir: A'râf sûresi 7/116, sihirbazların insanların gözlerini büyüleyip onları korkuttuğunu anlatır. Yani sahnede ilk anlatılan etki gözün ve korkunun etkilenmesidir. Bu cümle büyüyü küçültmek için değil, korkunun payını göstermek için önemli: korku büyüdükçe tablo da büyür ve ikisi birbirinden ayrılmaz hâle gelir. Büyü gerçektir, ama:
- Her sıkıntı büyü değildir. Önüme gelen tabloların büyük kısmında önce hekimde, evde ya da bir alışkanlıkta bir sebep çıkar.
- Kaderi yeniden yazmaz. Hayatı zorlaştırabilir, hükmü değiştiremez.
- Kimin yaptığını göstermez. Tablo ne kadar ağır olursa olsun yapanın kim olduğunu bilmeye yetecek bir iz bırakmaz; bu yüzden isim tahmin etmem, çünkü yanlış kişiyi suçlamak ikinci bir zarardır ve evleri bölen çoğu zaman büyü değil bu tahmindir.
- Dua ile okumanın önünü kesmez. Namaza ağırlık çökebilir, ama niyet ve yönelme kişinin elindedir.
Bir tablonun büyüden mi başka bir şeyden mi geldiğini yazıdan, bakmadan kesin söylemek mümkün değil. Bu sayfanın yapabildiği tek şey sorunun doğru sırasını göstermek.
İnanmamak da Her Şeyi Büyüye Yormak da Aynı Hatanın İki Ucudur
İki hata görüyorum ve ikisi de sık. Birincisi büyüyü baştan hurafe sayıp aylardır süren bir tabloyu “abartıyorsun” diye geçiştirmek: kişi yalnız kalır ve geç yazar. İkincisi bozulan her işi, her kavgayı, her kötü geceyi büyünün hanesine yazmak: kişi bu sefer her kapıya para verir, her komşudan şüphelenir ve evi yorulur.
Çoğu vakada doğru yer ikisinin arasındadır ve üç soru yeter: belirtiler bir küme mi, aylardır sürüyor mu, hekimde karşılığı çıktı mı. Bu üç soru büyüyü ne kanıtlar ne çürütür; bakılmaya değer olup olmadığını gösterir. Kendi tablonu işaretlemek için üzerimde büyü var mı yazısı var; belirtilerin nasıl bir küme olarak geldiğini büyü belirtileri yazısında anlattım.
Bir de nazarla karıştırma hatası var. Nazar bir bakıştan, bir övgüden ya da bir kıskançlıktan doğar ve yapan çoğu zaman yaptığını bilmez; büyü ise bilerek yapılan bir iştir. Nazarın bedendeki izlerini nazar nereye vurur yazısında anlattım.
Önce Hekim: Büyü Sanılan Tablonun Hekimde Çıkan Kısmı
Uykusuzluk, çarpıntı, bitkinlik, ağrı ve çökkünlük önce hekimin kapısıdır. Kansızlık, tiroid, vitamin eksikliği, uyku apnesi ve kaygı bozukluğu büyü sanılan tabloyu birebir verebilir. Tahlil temizse o kapı kapanır, temiz değilse tedavi hekimdedir. Hekimde bir şey bulunması büyünün olmadığını da göstermez: ikisi aynı insanda birlikte bulunabilir. Sıra baştan şöyle kurulur: önce hekim, sonra yazmak.
Ses duymak, günlerce uyumadan taşmak, kendini başka biri sanmak ya da bilinç kaybıyla gelen nöbetler hastalığın kendisi olabilir ve tedavisi doktordadır. Şizofreni, bipolar ve sara için ilacı kendi başına bırakmak, azaltmak ya da ertelemek olmaz. Göğüs ağrısı, nefes darlığı ya da kendine zarar verme düşüncesi varsa beklemeden 112'yi ara.
Büyüden Şüphelenince Ne Yapılır, Hiç Yapılmayacak Üç Şey Nedir?
Şüphelenince yapılacak şey yazmaktır. Ne zaman başladığını, hangi alanların birlikte bozulduğunu ve hekimde ne çıktığını anlat. Adını ve annenin adını alırım, bakarım ve üç cevaptan birini açıkça söylerim: bir şey yok, önce hekim ya da bakım gerekiyor. Ücret tektir, ana sayfada açıkça yazılıdır. Kendi başına yapacağın tek şey belli: abdestli ve niyet ederek Âyetel Kürsî, İhlâs, Felak ve Nâs'ı okumak. Bu herkesin hakkı olan bir korunmadır, bakımın yerini tutmaz.
Yapılmayacak üç şey: şüphelendiğin kişiye karşılık vermek, falcıya ve bakıcıya kapı kapı gitmek, senden saç, tırnak, altın ya da kurban isteyen birinin elinde işi bırakmak. Birincisi zararı zararla karşılamaktır, yani yeni bir büyüdür ve haramdır. Diğer ikisi bozmak olmaktan çıkmış bir ticarettir. Farkı büyü bozdurmak günah mı yazısında, sırayı büyü nasıl bozulur yazısında yazdım.
Karşı Kıyıda “Büyü Gerçek mi” Sorusu Önemini Kaybeder
Karşı kıyıdaki kişi bu soruyu artık sormaz. Sabaha kadar uyur, evine girerken içi sıkışmaz, çocuğunun yüzüne bakarken “acaba bize ne yapıldı” diye düşünmez. Namazını ve okumasını engelsiz kılar. O kıyının en üst basamağı huzurdur ve engelsiz ibadettir; büyünün gerçek olup olmadığı ise orada tartışılan bir konu olmaktan çıkar.
Bir yıl daha “var mı, yok mu” diye yatmak da bir seçimdir. Sebebe sarılırız, şifayı veren Allah'tır. Yaz, birlikte bakalım. Netice Allah'tandır.
Sıkça Sorulan Sorular
Büyü gerçek mi?
Evet. Kur'an sihri anar, yapılmasını haram kılar ve Allah'ın izni olmadan kimseye zarar veremeyeceğini bildirir (Bakara sûresi, 2/102). Gerçek olması her sıkıntının büyü olduğu anlamına gelmez; büyü sanılan tabloların çoğunda önce hekimde ya da hayatta bir sebep çıkar.
Büyü nedir?
Büyü, sihir de denen, kişinin hayatının bir yerini bozmak için yapılan gizli işe verilen addır. Bir sebeptir; zararı da Allah'ın izniyle olur. Kur'an onu haram kılar: büyü yapmak da yaptırmak da yasaktır.
Büyü çeşitleri nelerdir?
Kaşık, anahtar, akrep, kara, beyaz gibi adlar halk dilinin etiketleridir, ayrı türler değildir. Pratikte ayrım hedefe göredir: ilişkiye, rızka, bedene ya da uykuya ve eve yönelen tablo. Her birinin ayrıntısı kendi yazısında anlatılıyor.
Büyü Kur'an'da geçiyor mu?
Evet. Bakara sûresi 102 sihrin kişi ile eşinin arasını ayırmak için öğrenildiğini anlatır ve Allah'ın izni olmadan zarar veremeyeceğini bildirir. Yûnus sûresi 81-82 sihirbazların yaptığının Allah tarafından boşa çıkarılacağını söyler.
Büyü herkese yapılabilir mi, her sıkıntı büyü müdür?
Hayır. Her sıkıntı büyü değildir ve herkeste büyü aramak da yanlıştır. Üç soruya bak: belirtiler bir küme mi, aylardır sürüyor mu, hekimde karşılığı çıktı mı. Kesin cevabı yazıdan değil bakımdan alırsın.
Büyü yapmak günah mı?
Evet, büyü yapmak da yaptırmak da haramdır. İyilik için ya da “beyaz” diye yapıldığı söylenen büyü de buna dâhildir. Biz büyü yapmayız; yapılan büyüyü bozar ve korumaya çalışırız.
Büyüyü kendi başıma bozabilir miyim?
Kendi başına yapılacak tek şey abdestli Âyetel Kürsî, İhlâs, Felak ve Nâs okumaktır; bu korunmadır, bakımın yerini tutmaz. Bunun ötesinde evde yapılacak bir tarif ya da ritüel yoktur ve vermem. Tablo sürüyorsa yaz.