Çocuk ve Bebek İçin Nazar Duası: Anne Baba Ne Okur, Sıra Ne?
Sıra Tersidir: Önce Hekim, Dua Yanında
Çocuğuna nazar değdi diye önce dua okuyan, olmazsa doktora giden anne babaların çoğu sırayı ters kuruyor. Doğrusu tersidir: önce hekim, dua da onun yanında. Çocuk nazardan ağlamıyor olabilir; kulağı ağrıyor, dişi çıkıyor ya da ateşi yükseliyor olabilir ve bunu ancak hekim ayırır. Şunlardan biri varsa nazarı düşünme, bekleme, doktora git; gerekirse 112'yi ara:
- Ateş.
- Emmeme ya da yemeyi reddetme.
- Kusma ya da döküntü.
- Uyuşukluk, nefes zorluğu ya da morarma. Bunlarda bir dakika bile bekleme.
- Nöbet.
Hekim sağlam derse ve çocuğun düzeni bir kalabalıktan sonra bozulduysa dua sorusu gerçek bir soru olur. Tablonun nasıl okunduğunu çocuklarda nazar belirtileri ve bebeklerde nazar belirtileri yazılarında yazdım; burada konu anne babanın okuyacağı.
Doktora götürdün ve “bir şey yok” dediler diye mesele kapanmaz, ama çocuğun şikâyeti uydurma da çıkmaz. İlk adım tamamdır: bedensel sebep elenmiştir. İkinci adım artık okumaktır ve ikisi birbirini dışlamaz.
Anne Baba Ne Okur: Felak, Nâs, İhlâs ve Âyetel Kürsî
Anne baba kendi çocuğuna okuyabilir, bunda hiçbir sakınca yoktur ve araya bir aracı girmesi şart değildir. Nazar tarafında en çok okunan Felak'tır, çünkü hasetçinin kötülüğünden sığınmayı söyler:
De ki: “Yarattığı şeylerin kötülüğünden, karanlığı çöktüğü zaman gecenin kötülüğünden, düğümlere üfleyenlerin kötülüğünden, haset ettiği zaman hasetçinin kötülüğünden, sabah aydınlığının Rabbine sığınırım.” (Felak sûresi, 113/1-5)
Yanına Nâs, İhlâs ve Bakara sûresinin 255. âyeti, yani Âyetel Kürsî eklenir. Nazar için asırlardır nakledilen okuma Kalem sûresinin 51 ve 52. âyetleridir; hangi sûrenin neye okunduğunu nazar duası hangi sûreler yazısında topladım, burada tekrarlamıyorum. Ne dediklerini bilirsen okuman ağırlık kazanır: Nâs, cinlerden ve insanlardan, insanların kalbine vesvese verenin kötülüğünden Allah'a sığınmaktır; İhlâs, Allah'ın bir olduğunu söyler; Âyetel Kürsî, her şeyin Allah'ın gözetiminde olduğunu. Sayısı ya da saati yoktur; uyurken yanında okumanda da sakınca yoktur. Bebek sözün anlamını bilmez ama annesinin sesindeki sakinliği bilir, o yüzden sesin yüksek değil sakin olsun. Başkası okumak isterse, büyükanne ya da komşu olsun, sakınca yoktur; ama çocuğu bir yere götürüp bırakman gerekmez, okuma çocuğun bulunduğu yerde yapılır. Çocuk üç dört yaşını geçince duayı ona da öğret: besmele, İhlâs, Nâs. Nazarı bir korku hikâyesi olarak anlatma; Allah'a sığınmak çocuğa korku değil, alışkanlık olarak yerleşsin.
Efendimiz Torunları İçin de Sığınırdı
Bunun dayanağı bellidir. İbn Abbâs'tan Buhârî'de gelen rivayette Efendimiz torunları Hasan ile Hüseyin için Allah'ın eksiksiz kelimelerine sığınırdı ve bunun İbrâhîm aleyhisselâmın evlatları için yaptığı sığınmadan geldiğini söylerdi. Çocuk kendisi söyleyemeyecek yaştaysa sığınmayı onun adına sen yaparsın; anne babaya düşen budur. Duanın metnini ve anlamını bebeklerde nazar belirtileri yazısında verdim, burada tekrarlamıyorum. (Güzel bir şeyi överken “Mâşâallah, lâ kuvvete illâ billâh” demenin dayanağı da Kehf sûresindedir; övgüyü Allah'a çevirir. Misafir çocuğu överken ilk söyleyen sen ol.)
Boncuk Okumanın Yerine Geçmez
Nazar boncuğu bir destek olabilir, koruma sayılmaz; koruyan Allah'tır ve senin okumandır. Küçük çocukta ip boğma, boncuk yutulma riski taşır: kıyafete iğnelenen ya da yatağın başına asılan, boyna geçirilenden güvenlidir.
Okuyup da Aynı Kalıyorsa: Ne Zaman Yazılır
Hekim tarafı temiz çıkmış, anne baba okumuş ve her kalabalıktan sonra yine aynı tablo dönüyorsa yaz. Tek bir olay desen sayılmaz: bir misafirden sonra huzursuz bir gece normaldir. Aynı kişiden, aynı ortamdan ya da övgüyle dolu her günden sonra üç dört kez aynı sıra tekrar ediyorsa o zaman bir desen vardır ve bakmaya değer. Yazmadan önce üç şeyi not et: huzursuzluğun hangi gün başladığı, o günden önceki iki günde evde kimlerin bulunduğu ve uykuyla iştahtan hangisinin önce bozulduğu. Çocuğun adını ve annenin adını alırım, bakarım ve ne varsa onu söylerim; yoksa yok derim, doktorluksa doktora yönlendiririm. Tek bir bakım ücreti vardır ve ilk görüşmede net söylenir.
Bir şey daha, bunu çocuğun yanında konuşma. Korku evde ne kadar çok anlatılırsa çocuk o kadar çok taşır. Kurşun dökmek, ip düğümlemek ya da çocuğa bilmediğin bir şeyi içirmek de nazar duası sayılmaz; bunları isteyen kimseye çocuğunu götürme. Kimin ehli olduğunu gerçek hoca nasıl anlaşılır yazısında sıraladım.
Karşı Kıyıda Misafir Gelince Gerilmeyen Bir Ev
Karşı kıyıdaki anne baba misafir geldiğinde gerilmez. Çocuğu över, “Mâşâallah” der ve konuşmaya devam eder; gece bebeğin başında üç kez kalkıp bakmaz, sabah “yine mi” diye uyanmaz. O kıyının en üst basamağı huzurdur: çocuğun uyuduğu, evin sakin olduğu ve namazın gönülle kılındığı bir ev.
Bir yıl daha her misafirden sonra kaygıyla beklemek de bir seçimdir. Biz sebebe sarılırız, koruyan Allah'tır. Yaz, birlikte bakalım. Netice Allah'tandır.