Rukye Nedir, Caiz mi, Nasıl Yapılır?

Rukye Bir Gösteri Değil, Kur'an ile Yapılan Duadır

Rukye denince çoğu insanın gözünün önüne bir video gelir: bağıran bir adam, yerde kıvranan biri, arkada kayıt yapan bir telefon. Rukye o değil.

Rukye, Kur'an okuyarak ve dua ederek Allah'tan korunma ve şifa istemektir. Sözlükte okuyup üflemek anlamındadır. Bizim insanımızın asırlardır "okunmak" dediği şeyin adıdır, yani yabancı bir kavram değil.

Ateşlenen çocuğunun başında Fâtiha okuyan bir anne rukye yapıyordur. Yatmadan önce Felak ve Nâs okuyan biri de öyle. Ortada ne sahne var ne seyirci.

Rukyenin yalnızca cinle ilgili olduğu da yanlış bir kanaat. Rivayetlerde rukye; nazar için, akrep sokması için, hastalık için geçer. Yani konu cin değil, sığınmadır. Kul bir sıkıntının karşısında Rabbine döner, bunu da O'nun kelâmıyla yapar.

Şovun neden bu kadar yayıldığını da söyleyeyim. Kıvranan bir beden izlenir, sessizce okunan bir Fâtiha izlenmez. Ama izlenmeyen şey değersiz değildir. Ekranda gördüğün tepkilerin çoğunun sıradan bir karşılığı vardır; bunları cinin vücuttan çıkma belirtileri yazısında tek tek ayırdım.

Resûlullah Rukyeyi Yasaklamadı, Ölçüsünü Koydu

Rukyenin dayanağı tahmin değil, rivayettir. Üç nakil işin çerçevesini çizer.

Birincisi Müslim'deki rivayettir. Avf b. Mâlik anlatır: cahiliye döneminde rukye yaparlarmış ve bunun hükmünü sormuşlar. Resûlullah şöyle buyurmuş: "Rukyelerinizi bana arz edin. İçinde şirk olmadıkça rukyede sakınca yoktur."

Bu cümleye dikkat et. Toptan yasak yok, toptan serbestlik de yok. Ölçü içeriktir: okunan şey önüne getirilir, bakılır, şirk varsa atılır.

Buradan çıkan bir sonuç var ve bence en az konuşulanı bu. Meşru rukyenin gizli bir tarafı olmaz. Okunan şey açıktır, sorulduğunda söylenebilir, bir âlimin önüne konduğunda utandırmaz. "Ne okuduğumu sana söyleyemem" diyen bir okuma, daha ilk adımda bu hadisin ölçüsünden çıkmış olur.

İkincisi Buhârî'deki Fâtiha rivayetidir. Ebû Saîd el-Hudrî'nin anlattığı olayda sahabeden biri, akrep sokmuş bir kabile reisine Fâtiha okur ve adam ayağa kalkar. Durum anlatılınca Resûlullah "Onun rukye olduğunu nereden bildin?" diye sorar. Fâtiha'nın rukye olduğunu bizzat onaylamış olur.

Üçüncüsü Hz. Âişe'den gelen nakildir: Resûlullah hastalandığında Muavvizât'ı, yani Allah'a sığınma sûrelerini okurdu. Bu rivayet Buhârî ve Müslim'de geçer.

Kur'an'ın kendisi de bu kapıyı açık tutar. İsrâ Sûresi'nin 82. âyetinde, Kur'an'dan mü'minler için şifa ve rahmet olan şeyin indirildiği bildirilir.

Caiz Olan Rukyeyi Yasak Olandan Üç Şart Ayırır

"Rukye caiz mi?" sorusunun cevabı evettir; okunmak için birine gitmek de bu cevabın içindedir. Ama bu evet şartlıdır. İbn Hacer, Fethu'l-Bârî'de âlimlerin şu üç şartta birleştiğini nakleder:

1. Okunan, Allah'ın kelâmı ya da isim ve sıfatları olmalı. Âyet okunur, Esmâ ile dua edilir, Resûlullah'tan nakledilen dualar okunur. Başka bir varlığa, bir cine ya da bir yıldıza seslenen söz bu şarttan düşer.
2. Arapça ya da anlamı bilinen sözlerle olmalı. Ne dediği anlaşılmayan mırıltı, içinde kimin çağrıldığı belli olmayan kelimeler bu kapıya girmez.
3. Etkinin okunandan ya da okuyandan değil, Allah'ın takdirinden geldiğine inanılmalı.

En çok kaydırılan şart üçüncüsüdür. İnsan farkında olmadan güvenini okuyana bağlar: "O hoca okursa geçer." İşte sınır tam orada zorlanır. Okuyan bir kuldur, okuduğu Allah'ın kelâmıdır, sonucu yaratan Allah'tır.

Bunu kendin de sınayabilirsin. Okuyan kişi yanında olmadığında içinde bir boşluk, bir çaresizlik açılıyorsa güven yer değiştirmiş demektir. Aynı Fâtiha'yı kendin okuduğunda da Allah'ın işittiğini bilmek, bu şartın kalpteki karşılığıdır. Okuyanın sesi değişir, okunanın sahibi değişmez.

Bir işaret de ben ekleyeyim, âlimlerin şartı olarak değil, sahadan bir gözlem olarak: senden saç, tırnak, kilit ya da altın isteniyorsa orada rukye yoktur. Gerçek hoca nasıl anlaşılır yazısındaki işaretler bu ayrımı yapmana yardım eder.

"Rukye Şirktir" Diyen Hadis Başka Bir Okumadan Söz Eder

Karşına şu rivayet çıkabilir: "Rukye, temâim ve tivele şirktir." Ebû Dâvûd'da geçer ve ilk duyanı şaşırtır.

Çelişki yok. Buradaki rukye, cahiliyede yapılan, putlara ve cinlere sığınan, içinde şirk sözleri olan okumalardır. Müslim'deki "arz edin" rivayeti ayrımı zaten kurar: şirk olan atılır, olmayan kalır. Âlimler iki hadisi birlikte böyle okumuştur. Tek bir rivayeti alıp öbürünü görmezden gelen, ya her okumayı şirk sayar ya da her okumayı serbest bırakır; ikisi de yanlıştır.

Muska tarafının hükmü ayrı bir konudur; onu muska caiz mi yazısında içeriğe göre ele aldım.

Rukye Nasıl Yapılır? Kendine Okuyabileceğin Sûreler Bunlar

İnsan kendine rukye yapabilir. Bunun için kimsenin iznine ihtiyacın yok; Resûlullah'ın kendi hastalığında yaptığı da buydu.

Okuyabileceklerin şunlar:

• Fâtiha.
• Âyetel Kürsî (Bakara 255).
• İhlâs.
• Felak ve Nâs.
• Bakara Sûresi'nin son iki âyeti (285 ve 286). Buhârî ve Müslim'deki rivayette bu iki âyetin, onları gece okuyana yeteceği bildirilir. Neye yeteceği tek tek sayılmamıştır; âlimler bunu hem korunma hem gece ibadeti yönünden yorumlamıştır, ben de bundan fazlasını söylemem.

Bana en çok "kaç kere okuyayım" diye soruluyor. Cevabım hep aynı: sayıya değil kalbine bak. Anlamını bilerek, Allah'a sığınarak, aksatmadan oku. Adedi, saati, yanına eklenen malzemesiyle dolaşan tarifeleri buraya koymadım. Bilerek koymadım.

Abdestli okumak edebdendir, ezberden okumak için mushafa dokunman da gerekmez. Çocuğun, eşin ya da hasta bir yakının için de okuyabilirsin; bir annenin evladına okuması bu işin en eski hâlidir. Tek dikkat etmen gereken, okurken güvenini kendi sesine değil Allah'a bağlamak.

Nazar tarafında öne çıkan âyetleri nazar duası hangi sûreler yazısında, Âyetel Kürsî'nin büyü karşısındaki yerini de Ayetel Kürsi büyüden korur mu yazısında anlattım.

Okumak Kalkandır, Ama Neye Okunacağını Bakım Gösterir

Rukye ne işe yarar? Korur, kalbi yatıştırır, kulu Allah'a yaklaştırır. Bunlar küçük şeyler değil. Yine de rukyenin tek başına cevaplamadığı bir soru var: sende gerçekte ne olduğu.

Rukye "ne okunur" sorusunu cevaplar. Bakım ise "neye okunur" sorusunu. İkisi aynı iş değil.

Sık gördüğüm tablo şöyle: kişi aylarca düzenli okuyor, okurken hafifliyor, sonra gece yine aynı saatte uyanıyor, evdeki ağırlık yine dönüyor. Okumanın yanlış olduğu yok. Ama kalkan başka, sökmek başka. Kurulmuş bir bağı ya da yerleşmiş bir musallatı kaldırmak ayrı bir karşılaşma ister. Bakımda bana hizmet eden hüddamlarımla ağırlığın yerini görürüm; teşhis bu yüzden önce gelir.

Teşhisten dört cevaptan biri çıkar: nazar, büyü, musallat ya da manevi bir sebep yok. Sonuncusu da gerçek bir cevaptır ve söylemekten çekinmem, çünkü olmayan bir şeye aylarca okumak da insanı yorar.

Sürecin tamamını manevi bakım nedir yazısında anlattım. Büyünün çözülme sırası da büyü nasıl bozulur yazısında duruyor.

Bedende bir şikâyet varsa önce doktor. Otizm ve MS tıbbın işidir. Şizofreni, psikoz, bipolar ve sara iki türlüdür: bir kısmı tıbbidir ve ilacını asla bıraktırmam, bir kısmı manevi kaynaklıdır. Rukye tedavinin yerine geçmez, yanında durur. Bu sırayı şifa çalışmaları yazısında uzun uzun anlattım.

Şifanın Fiyatı Olmaz; Rukye Satılık Bir Tedavi Değildir

Bir düzeltme daha, belki en önemlisi. "Şu kadar ver, şu kadar okuyayım, geçsin" diye paketlenen şey, rukyeyi satılık bir tedaviye çevirir.

Şifa Allah'tandır, satılmaz. Okuyan kimse şifayı elinde tutmaz ki satsın. Benim aldığım tek bir bakım ücreti vardır; zamanım ve emeğim içindir, ilk görüşmede net söylenir. Şifanın karşılığı değildir.

Şunu da açık söyleyeyim, çünkü bence gösteri ile fiyat etiketi aynı yerden beslenir. Kıvranan bir sahne "bak, çıkıyor" demenin kısa yoludur; ardından gelen de genelde "devamı için şu kadar" cümlesidir. Rukyenin Resûlullah'ın önüne konan hâlinde ikisi de yoktu. Okuma vardı, sığınma vardı, sonuç Allah'a bırakılmıştı.

Bir rukyenin sağlam olup olmadığını anlamak için sesin yüksekliğine, odadaki tepkiye ya da istenen rakama bakma. Ne okunduğuna, kime sığınıldığına ve sonucun kimden beklendiğine bak. Bu üç soru, bütün gösteriden daha çok şey söyler.

Peki ne zaman yazmalısın? Okuyorsun ve bir şey değişmiyorsa. Ya da neyle uğraştığını hiç bilmiyorsan.

Emin olmadığın an, yazmanın doğru anıdır.

Adını ve annenin adını yaz, derdini kendi cümlelerinle anlat. Ne varsa söylerim, yoksa "yok" derim. Kendi okumanı da bırakma, o senin hakkın. Netice Allah'tandır. Yaz, birlikte bakalım.